चौताराको नीति तथा कार्यक्रमः कृषिमा ९० प्रतिशत पुरानै ‘कपीपेष्ट’

चौतारा । ५ वर्ष अघि स्थानीय सरकार बनेसँगै कृषकहरु खुसी बनेका थिए– कृषि क्षेत्रमा उल्लेख्य काम हुन्छ भनेर । तर ५ वर्षमा कृषकको समस्यामा हल नभएपछि स्थानीय तहको दोस्रो निर्वाचनमा अधिकांश कृषक रहेका चौतारा साँगाचोकगढी नगरपालिकाका मतदाताले नयाँ नेतृत्व चुने । तर यो नेतृत्वले पनि कृषकको हितमा नीति तथा कार्यक्रम ल्याउन नसकेपछि कृषक निरास बन्न पुगेका छन् ।

चौतारा साँगाचोकगढी नगरपालिकाकाको तर्फबाट शुक्रबार उपप्रमुख सीता थापाले सार्वजनिक गरेको आर्थिक वर्ष २०७९/८० को नीति तथा कार्यक्रममा ‘कृषि सम्बन्धी नीतिहरु’ आर्थिक वर्ष २०७८/७९ को ‘कपीपेष्ट’ मात्रै भएको कृषकहरुले बताएका छन् । कृषकहरुको बुझाईमा कृषिको नयाँ कार्यक्रम ‘पुरानो बोतलमा नयाँ लेबल’ लगाएजस्तै रूपमा ल्याइएको छ ।

चौतारा साँगाचोकगढी नगरपालिका– ३ का कृषक टंकविक्रम थापाले कृषिसम्बन्धी नीति तथा कार्यक्रमले किसानले भोग्दै आएको समस्यालाई सम्बोधन गर्न नसकेको बताए । ‘अहिलेको नीति तथा कार्यक्रम केटाकेटीले चित्र बनाएको जस्तो छ । पुरानै कार्यक्रमलाई टालटुल र गोलमटोल गरी ल्याइयो’, उनले भने– ‘कुनै पनि विशेष क्षेत्रलाई प्राथमिकतामा राखेर परिणाम तोकेर योजनामा समावेश गरिएन् ।’

हुन् पनि प्रस्तुत नीति तथा कार्यक्रमले अहिलेको किसानले भोग्दै आएको समस्यालाई समाधान गर्ने खालको विशिष्टीकृत योजनालाई समावेश गर्न सकेको छैन । आर्थिक वर्ष २०७९/८० मा नगरपालिकाले ‘कृषि सम्बन्धी नीतिहरु’ ३५ बुँदा समेटेको छ । जसमा अधिकांश बुँदा ‘कपिपेष्ट’ छ । पूर्व नगरप्रमुख अमानसिं तामाङको कार्यकालमा ‘जमिन बाँझो नराखौं, माटोले मागेको रोपौं’, ‘जति धेरै उत्पादन, त्यति धेरै अनुदान’, ‘प्रत्येक किसान उत्पादक बनौं, प्रत्येक उत्पादनलाई उद्यममा जोडौं’, ‘बाली संरक्षण आपतकालिन कोष’ जस्ता नारालाई महत्व दिएर कार्यक्रम लाईएको थियो । त्यसलाई जस्ताको तस्तै राखिएको छ ।

त्यस्तै संकलन केन्द्रमार्फत कृषि उपजको बजारिकरण गर्ने, अनुदानमा तरकारी, बीऊ, फलफूलको विरुवा वितरण गर्ने, एकीकृत कृषि प्रणाली लागु गर्ने, अन्नबालीको संरक्षणको लागि स्थानीय बीउको संरक्षण गर्ने, रासायनिक मल व्यवस्थापन गर्ने, कृषि यन्त्र वितरण गर्ने, निःशुल्क माटो परीक्षण गर्ने जस्ता नीतिहरु पनि ‘कपिपेष्ट’ गरिएको छ ।

तरकारी उत्पादनको लागि युवाहरुलाई तालिम दिई स्वरोजगार तथा आत्मनिर्भर गरिने विषय तामाङकै कार्यकालमा ल्याइएको हो । तर, सफल रुपमा कार्यान्वयनमा आउन सकेन । त्यस्तै नीजि तथा बाँझो जग्गामा फलफूल तथा अन्य विरुवा लगाउन कृषकलाई उभिप्रेरित गरिने नीति पनि तामाङकै पालामा ल्याईएको हो ।

राष्ट्रिय कृषक समूह महासंघका जिल्ला अध्यक्ष चन्द्रबहादुर तामाङका अनुसार बिमा अनुदानलाई शतप्रतिशत गर्न सकिएको भए किसानका लागि आकर्षक कार्यक्रम हुन सक्थ्यो । ‘बीउ, मल, सिँचाइ, शित घर, कृषि औजार, बजारीकरण, भण्डारणमा अनुुदान पनि पुरानै हो’, तामाङले भने– ‘यस्ता अनुदानबाट सक्कली किसानले कुनै पनि क्षेत्रमा सुविधा पाएका छैनन् ।’