संविधानको उपलब्धीबारे परिसम्वाद

चौतारा । संविधान दिवस– २०८० का अवसरमा प्रेस सेन्टर नेपाल जिल्ला समन्वय समिति सिन्धुपाल्चोक र अनेरास्ववियू (क्रान्तिकारी) जिल्ला समिति सिन्धुपाल्चोकले संविधानको उपलब्धीबारे परिसम्वाद गरेको छ ।

शहीद प्रतिष्ठानमा आयोजना गरेको कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै नेकपा (माओवादी केन्द्र) का केन्द्रिय सदस्य कृष्णप्रसाद सापकोटाले नेपालको संविधानमा उल्लेख भएको संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र, संघीयता, धर्मनिरपेक्षता, समावेशिता धेरै महत्वपूर्ण पक्ष रहेको बताए । नेपाल जस्तो जातीय, क्षेत्रीय विविधतायुक्त मुलुकमा संघीयता अनिवार्य रहेको भन्दै उनले संघीयताले दिएको अवसरलाई ग्रहण गर्न नसकिएको बताए । ‘अहिले भएका मन्त्रालय फुटाएर भागवण्डा गर्ने, संघीयताको गलत उपयोग र विश्लेषण गर्ने प्रवृत्ति बढेको छ’, उनले भने– ‘यसले गर्दा संघीयताले सोचेजस्तो फस्टाउने मौका पाएको छैन ।’

सापकोटाले सच्चा गणतन्त्रवादीहरुले संविधानको रक्षाको पिल्लर बनेर उभिनुपर्ने बताए । उनले संविधानमा समेटिएका केहि विषयहरुमा विमत्ति रहेपनि अहिलेको अवस्थामा संविधानको रक्षा र कार्यान्वयनमा जोड दिनु आवश्यक रहेको बताए । ‘संविधानमा भएका विमत्तिहरुलाई सुल्झाउन सकिन्छ,’ उनले भने– ‘जनचाहनालाई अग्रगामी रुपान्तरण गर्नु नै आजको अभिभारा हो ।’ नेकपा (माओवादी केन्द्र) ले बलदिँदो परिस्थिति अनुकुल पार्टीको विचारको विकास गर्नुपर्नेपर्नेमा उनले जोड दिए ।

परिसम्वाद् कार्यक्रममा संघीय सांसद् एवम् नेकपा (माओवादी केन्द्र) का केन्द्रिय सदस्य माधव सापकोटाले संविधानमा भएका आधारभूत अपरिवर्तनीय विषयवाहेक संसोधन गरेर लैजान सकिने बताए । ‘मौलिक हकका हिसावले, समानुपातिक समावेशीताको हिसाबले र जनताप्रति उत्तरदायी रहेको कोणबाट हेर्दा विश्वका उत्कृष्ठ संविधानमध्ये नेपालको संविधान पनि लिईन्छ’, सापकोटाले भने– ‘अबको कार्यभार भनेको संविधानको जगमा टेकेर आर्थिक, सामाजिक र सांस्कृतिक परिवर्तन गर्नु हो ।’

नेपाली राजनीतिमा एउटा शक्तिले परिवर्तनलाई उल्ट्याउन जोडबल गरिरहेको भन्दै उनले संघीयताको बिरुद्धमा आक्रमक तरिका उत्रिन थालेको बताए । ‘संविधानबिरुद्धको भ्रमहरु चिर्ने र संविधानमा भएको त्रुटी, कमजोरीहरुलाई सच्याउन रचनात्मक प्रयत्न गर्नुनै अहिलेको कार्यभार हो’, सांसद सापकोटाले भने– ‘समय अनुकुल परिवर्तन र संविधानलाई कार्यान्वयन गर्न चाहिले ऐन, नियम, कानुन बनाउन जोडबल दिनुपर्छ । प्राप्त व्यवस्थालाई संस्थागत गर्दै संघीयतालाई सवलिकरण गर्न जोड दिनु आवश्यक छ ।’

सुशासन र समृद्धि एक अर्का अन्र्तरसम्बन्धित विषय भएको भन्दै उनले भ्रष्टाचारलाई नियन्त्रण गरी सुशासन लागु नगर्दासम्म देश समृद्धिको दिशामा नजाने धारणा व्यक्त गरे । ‘नागरिकलाई सुशासनको प्रत्याभूति दिलाउन नसके हामी समृद्धितर्फ जान सक्दैनौं, सुशासनसहितको समृद्धि नभईकन हामी समाजवादमा जान सक्दैनौं’, उनले भने– ‘त्यसको लागि भ्रष्टाचार पूर्ण रुपमा नियन्त्रण गर्नु एउटा खुट्किलो हो ।’ सांसद् सापकोटाले निरन्तरताको शासन भन्दा फरक कोणबाट शासन व्यवस्था अंगिकार गर्नुपर्ने अहिलेको आवश्यकता रहेको बताए ।

कार्यक्रममा नेकपा (माओवादी केन्द्र) का बागमती प्रदेश सचिवालय सदस्य गणेश विकले संविधानसभाबाट संविधान बनाउने कुरा ऐतिहासिक महत्वको विषय रहेको बताउँदै जनता नै सार्वभौमसत्ता सम्पन्न बन्ने कुरा लोकतन्त्रको आधारभूत पक्ष रहेको बताए । संविधानका मूलभूल विषयलाई जोगाउँदै उन्नत प्रकारको समृद्ध समाज निर्माण गर्नु अहिलेको आवश्यकता रहेको बताउँदै उनले विभिन्न बहानामा यसलाई उल्ट्याउन खोज्ने प्रवृत्तिबाट हामी सतर्क रहनुपर्नेमा जोड दिए ।

अनेरास्ववियू (क्रान्तिकारी) जिल्ला सचिव सुवास गौतमले सहजिकरण गरेको कार्यक्रममा जिल्ला अध्यक्ष क्षितिज तामाङले कार्यक्रम गर्नुको मूल ध्येयबारे प्रष्ट्याएका थिए । कार्यक्रममा नागरिक समाज, बुद्धिजीवि, सञ्चारकर्मी, शिक्षक, विद्यार्थी, विभिन्न संघ संगठनका प्रमुख, प्रतिनिधिहरुको उपस्थिति रहेको थियो ।

परिसम्वाद कार्यक्रमलाई समापन गर्दै प्रेस सेन्टर नेपाल जिल्ला समन्वय समितिका सिन्धुपाल्चोकका अध्यक्ष सुन्दर शिरीषले संविधानले प्रदान गरेको व्यवस्थालाई बुझ्न नसक्दा नागरिकले त्यसको उपयोग गर्न नसकेको बताए । ‘संविधानमा कयौं राम्रा पक्षहरु छन् त्यसको उपयोग गर्ने र भएका त्रुटीहरुलाई सच्याउन हामीले मत हालेर पठाएका सांसदहरुलाई रचनात्मक दवाव दिनु पर्दछ’, उनले भने– ‘अहिले अध्ययन संस्कृति कम हुँदै गएको र सतही विश्लेषणमा धारणा बनाउने कारणले संविधानको उपलब्धी ओझेलमा पर्दै गएको छ । यसलाई बौद्धिक वर्गले चिर्न जरुरी छ ।’